top of page

Những gì bạn cần biết khi muốn xây dựng outline sách

Tác giả người Mỹ Jeffery Deaver - cha đẻ của những cuốn tiểu thuyết trinh thám nổi tiếng từng nói:

Có được một outline (dàn ý) sách chi tiết là có được 95% của cuốn sách. Sau đó, tôi chỉ việc làm nốt phần dễ dàng, đó là ngồi xuống và viết.

Tập trung vào việc lập outline ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian khi bắt tay vào viết sách.

Bất kể bạn có kỹ năng viết tốt đến đâu, nhưng bạn không biết lên một outline hiệu quả cho cuốn sách sắp viết thì khó lòng hoàn thành theo đúng kế hoạch.


Tin vui cho các cây viết trẻ, xây dựng outline sách là một kỹ thuật hoàn toàn có thể học được. Và bài viết dưới đây sẽ giúp bạn điều đó.


Outline sách là gì?


Muốn xây nhà, chúng ta cần sử dụng bản thiết kế. Trong bóng đá, cả đội sẽ phối hợp theo một chiến thuật chơi nhất định. Trong một hành trình, chúng ta cần có bản đồ. Tất cả những điều này làm cho quá trình thực thi trở nên rõ ràng và khả thi hơn.


Outline của sách cũng vậy. Nó giống như "xương sống", bao gồm những chương, mục thể hiện nội dung chính và các sự kiện, thông tin liên quan được phân bổ một cách chặt chẽ.


Outline sách về cơ bản sẽ có khái niệm giống nhau cho cả sách hư cấu và phi hư cấu, nhưng định dạng và phong cách sẽ khác nhau tùy theo thể loại.


Một cuốn tiểu thuyết hư cấu bao gồm các khía cạnh kể chuyện quan trọng như cấu trúc, cốt truyện, bối cảnh và nhân vật.


Một cuốn sách phi hư cấu bao gồm các khía cạnh thông tin quan trọng như nhóm chủ đề, khái niệm và cách tổ chức thông tin có chủ đích.


Vì sao viết sách cần có outline?

Illustration by Icons 8 from Ouch!

Tác giả K.M. Weiland, trong cuốn sách Phác thảo cuốn tiểu thuyết của bạn cho rằng: "Theo nhiều cách, một dàn ý chi tiết chính là bản nháp đầu tiên.”


Lợi ích lớn nhất của việc có outline là nó sẽ giúp bạn bắt đầu để hoàn thành cuốn sách. Khi có outline chi tiết, con đường trở thành tác giả sách của bạn dễ dàng và rõ ràng hơn - giảm thiểu đáng kể sự nản lòng hoặc lạc lối trong suốt quá trình viết.


Dưới đây là một số lợi ích cụ thể của việc lập outline trước khi viết sách:

  • Giúp việc viết sách trở nên nhanh hơn. Với outline trong tay, bạn biết chính xác những gì phải viết tiếp theo.

  • Một cuốn sách có cấu trúc tốt sẽ là "đòn bẩy" cho một tác phẩm có chất lượng tốt.

  • Vượt qua “writer’s block” - tình trạng tắc ý, không thể viết được điều gì. Khi bạn ngồi xuống với một outline rõ ràng, bạn có thể bắt đầu viết dễ dàng hơn.

Cách tạo outline sách nói chung


Không có một cách duy nhất hay đúng nhất cho việc lập outline một cuốn sách. Những gì hiệu quả với bạn có thể không ổn với một tác giả khác, và ngược lại.


Vì vậy, bạn không cần phải cứng nhắc tuân theo một bộ quy tắc khi tạo outline. Nhưng bạn vẫn nên nắm được những yếu tố cơ bản và cần thiết khi làm outline để từ đó sáng tạo theo cách riêng. Bạn hoàn toàn có thể bắt đầu với một outline tạm thời và phát triển dàn ý chi tiết hơn trong khi viết.


Sau đây là các bước gợi ý:


Bước 1: Bắt đầu với một câu khái quát ý tưởng chính


Hãy viết một câu để tóm tắt ý tưởng về “bức tranh toàn cảnh” của cuốn sách. Việc tóm tắt toàn bộ cuốn sách của bạn trong một câu duy nhất không phải là điều dễ. Nó có thể buộc bạn phải chia tách các ý tưởng của mình ra để tìm ý quan trọng nhất.


Bước 2: Brainstorm với các câu hỏi 5W1H


Sơ đồ tư duy hoặc bản đồ bong bóng là phương pháp phổ biến được dùng để thực hiện bước này. Hãy bắt đầu với việc vẽ một hình tròn ở giữa trang giấy, sau đó đặt ra các câu hỏi 5W + 1H (Ai, Cái gì, Khi nào, Tại sao, Ở đâu và Bằng cách nào) trong các ô riêng lẻ.

  • Với câu hỏi “Cái gì”: Chủ đề hoặc ý tưởng chính của sách là gì?

  • Với câu hỏi “Ở đâu”: Chủ đề hoặc ý tưởng này áp dụng ở đâu? Có thể đó là một sự kiện hoặc một tình huống có bối cảnh cụ thể.

  • Với câu hỏi “Tại sao”: Vì sao bạn viết về vấn đề này?

  • Với câu hỏi “Ai”: Cuốn sách này dành cho ai, hay ai có liên quan?

  • Với câu hỏi “Khi nào”: Thời gian diễn ra câu chuyện hay vấn đề mà sách đề cập đến.

  • Với câu hỏi “Như thế nào”: Hãy tự hỏi điều này sẽ xảy ra như thế nào?