top of page

Khó khăn trong viết lách bắt nguồn từ vòng tròn năng lực

Trong viết lách, rất nhiều cây bút không tự tin, hoặc thỉnh thoảng gặp khó khăn về mặt ý tưởng đều có cùng một kiểu. Hầu hết mọi người đều nghĩ do mình không lập dàn ý, do các nỗi sợ,... Tất cả đều xuất phát từ vòng tròn năng lực.


Vòng tròn này sẽ quyết định đến sự tự tin của mỗi người. Đồng thời khi xác định đúng kích thước của vòng tròn, chúng ta cũng sẽ biết vì sao việc nghiên cứu và viết hằng ngày lại là yếu tố quyết định đến sự thành công của một người viết.


Vòng tròn năng lực là những gì?



Theo định nghĩa của tác giả Linh Phan, vòng tròn năng lực ở đây bao gồm:

  • Những điều bạn thực sự biết (1)

  • Những điều bạn có biết nhưng không biết rõ/biết sâu (2)

  • Những điều bạn hoàn toàn không biết (3)

Khi đưa ba vòng tròn này vào trong viết lách, chúng ta sẽ gặp một số trường hợp như sau:

  • Những điều bạn thực sự biết lại không hẳn phục vụ cho công việc viết lách/làm content của bạn.

  • Những điều bạn có biết nhưng không biết rõ, biết sâu lại là công việc mà bạn đang hoặc sắp làm.

  • Những điều bạn hoàn toàn không biết nhưng lại là thứ mà khách hàng hoặc cộng đồng đang cần.

Ví dụ: Bạn rất thích viết về chủ đề tình yêu, cha mẹ, giáo dục trẻ em nhưng hiện tại, bạn chỉ mới vừa trải qua một đến hay mối tình. Cũng chưa yêu đậm sâu hay có những trải nghiệm để xem là trưởng thành về mặt tình cảm. Hoặc bạn cũng chưa hề lập gia đình, sinh con nhưng lại có tình yêu với lĩnh vực này.


Bản thân mình cũng là một ví dụ. Mình mới chuyển sang làm Ghost writer - người chấp bút cho hai dự án cá nhân (các nội dung trên Facebook cá nhân). Nhưng hiện tại mình lại đang chọn con đường này để trở thành người chấp bút chuyên nghiệp cho nội dung dài hơn như sách/ebook. Đồng thời xác định tệp khách hàng là những người đã thành công, có địa vị và thành tựu trong xã hội.


Vậy, làm thế nào để giải quyết vấn đề này? Liệu vòng tròn năng lực có phải là thứ giới hạn khả năng của mình thật sự?


Vòng tròn năng lực giới hạn khả năng của người viết?



Vòng tròn năng lực có thể khiến chúng ta gặp khó khăn khi bắt đầu viết lách. Nhưng vòng tròn năng lực hoàn toàn không phải thứ giới hạn khả năng của bản thân.


Mình đã từng đọc nhiều các tác phẩm về dạy con của một người chưa lập gia đình, chỉ viết dựa trên trải nghiệm làm con của người đó trong hai mươi mấy năm để làm hệ quy chiếu. Nhưng tác phẩm cũng từng nhận được rất nhiều phản hồi tích cực, thậm chí là được tái bản.


Mình cũng biết đến những cây viết không hề giỏi Marketing nhưng họ đã trở thành người chấp bút cho một trong những cuốn sách Marketing bán rất chạy.


Trong sách, tác giả Linh Phan cũng có chia sẻ rằng: việc xác định vòng tròn năng lực là rất quan trọng, bởi nhờ việc xác định đó mà chúng ta mới có thể tránh được các rắc rối liên quan trong lúc làm nghề viết, ví như quá đuối khi viết về lĩnh vực mình không biết. Bên cạnh đó, chúng ta sẽ xác định rõ ràng hơn cơ hội của bản thân, tiếp đến sẽ xác định những thứ mình đang thiếu, cần cải thiện và học hỏi thêm chỗ nào.


Cũng theo tác giả Linh Phan, 3 điều quan trọng để xác định vòng tròn năng lực của bản thân là:


  • Chủ đề/lĩnh vực muốn đào sâu nghiên cứu.

  • Điểm mạnh/chuyên môn của bản thân.

  • Sở thích thực sự của bản thân là gì.

Chỉ có khi ngồi xuống, bình tĩnh ghi chép rõ ràng từng điều một ra giấy thì khi đó, bản thân chúng ta mới thấy rõ mình nên làm gì.


Yếu tố nào giúp mở rộng kích thước của vòng tròn năng lực?


Hai yếu tố giúp mở rộng kích thước của vòng tròn năng lực là: ham học hỏi và thực hành thường xuyên.


Khi chúng ta đang gặp vấn đề với việc lập dàn ý nhưng lại muốn làm nghề liên quan đến content. Vậy vòng tròn năng lực ở đây chính là điều ta biết