top of page

4 mẹo đọc sách giúp nâng cao kỹ năng viết sách

Đọc sách có thể là niềm vui, sở thích của bạn khi rảnh rỗi. Nhưng nếu bạn đang ấp ủ trở thành một tác giả sách, bạn cần coi việc đọc là hoạt động nghiêm túc cần đầu tư cho sự nghiệp viết sách của mình. Người biết đọc hiệu quả sẽ dễ trở thành người viết sách tốt hơn.


Hầu hết các tác giả đang làm việc đều phân chia thời gian trong ngày để đọc, cũng như họ dành thời gian để hoàn thành bản thảo. Dưới đây là 4 mẹo và chiến lược để hoạt động đọc sách giúp ích cho quá trình viết sách của bạn.

1. Đừng chỉ đọc mỗi thể loại mình viết


Stephen King từng chia sẻ một trong những điều làm nên thành công của ông với tư cách một tác giả vĩ đại, đó là đọc hàng ngày. Ông chia sẻ trong một buổi phỏng vấn trên trang Business Insider rằng ông luôn mang theo một cuốn sách ở mọi nơi ông đến, và thậm chí ông đọc trong bữa ăn.


Ông nói: “Nếu bạn muốn trở thành một tác giả sách, bạn phải làm được hai điều trên tất cả những điều khác: đọc thật nhiều và viết thật nhiều. Đọc rộng rãi nhiều thể loại và không ngừng làm việc để tinh chỉnh và định hình tác phẩm của mình.”

Nhiều cây viết có suy nghĩ nếu mình muốn viết sách thể loại nào thì chỉ tham khảo các cuốn sách cùng thể loại ấy. Điều này là chưa đủ. Bằng cách mở rộng chủ đề đọc, bạn sẽ thấy được nhiều khía cạnh hơn trong cùng một vấn đề, cũng như có được những liên tưởng độc đáo.

Illustration by Elisabet Guba from Ouch!

Dù bạn chỉ thích đọc dòng sách hư cấu như tản văn, tiểu thuyết và muốn viết truyện, bạn vẫn nên tham khảo các dòng sách phi hư cấu, đặc biệt về tâm lý, lịch sử, văn hóa đời sống. Đây là những chất liệu giúp câu chuyện của bạn chân thật hơn, gẫn gũi với đời sống và tạo được sự tin tưởng với người đọc.


Nếu bạn thuộc nhóm chỉ thích đọc sách kiến thức kĩ năng và định hướng trở thành tác giả viết sách kĩ năng, bạn vẫn cần chinh phục nghệ thuật kể chuyện, miêu tả. Mục đích là để lồng ghép câu chuyện riêng một cách hấp dẫn, từ câu chuyện cá nhân đưa ra dẫn chứng thuyết phục người đọc. Có như vậy, cuốn sách của bạn mới không khô khan, những con số, dữ liệu hay hướng dẫn mới tác động mạnh mẽ vào tâm trí người đọc. Ngoài ra, chính những câu chuyện cá nhân mới làm nên điểm khác biệt cho cuốn sách của bạn. Bởi không ai có cùng một trải nghiệm giống nhau cả.


Vì vậy, bạn hãy tập thói quen đọc nhiều thể loại. Nếu chúng ta giới hạn bản thân trong thể loại mà chúng ta nghĩ sẽ cung cấp thông tin hữu ích nhất theo nghĩa đen - tức chỉ tập trung vào đọc sách phi hư cấu, thì sẽ hạn chế nghiêm trọng nguồn cảm hứng mà chúng ta có thể tìm được từ dòng sách hư cấu.


2. Đọc chủ động (hay đọc có mục đích)


Đọc sách là khâu quan trọng trong quá trình nghiên cứu để viết sách. Vì vậy, bạn hãy đặt mục tiêu cụ thể khi đọc sách nếu muốn trở thành tác giả sách.


Hầu hết mọi người có thói quen đọc sách là chú ý vào nội dung. Nhưng với một tác giả tương lai, thay vì chú ý vào câu hỏi “cái gì - what” trong sách, bạn cần tập trung vào câu hỏi “như thế nào - how”. Hãy tập phân tích phong cách và kỹ thuật mà tác giả dùng để tạo nên cuốn sách. Hãy nghiên cứu cách tác giả giải quyết vấn đề họ đưa ra trong sách, cách xây dựng cấu trúc các chương mục của cuốn sách, cách xây dựng nhân vật, tình huống…


Khi đọc, dù là dòng sách hư cấu hay phi hư cấu, chúng ta đều dễ đắm chìm trong cách nhìn, cách cảm nhận và lối diễn đạt của tác giả. Đọc chủ động là ý thức về sự đắm chìm này và quan sát những gì chúng ta thích hoặc không thích, sau đó đưa ra được phản biện hợp lý.


Bạn có thể hỏi một số câu trong khi đọc như:

  • Tác giả đã tạo nên lối kể chuyện hấp dẫn này bằng cách nào?

  • Điều gì đã khiến cuốn sách này mang lại cảm giác vui tươi, hài hước, hồi hộp hoặc u ám?

  • Làm thế nào tôi có thể lồng ghép đặc điểm đó vào cuốn sách của mình?

  • Điều gì mình cảm thấy không thuyết phục trong cuốn sách này? Tác giả chưa làm tốt điều gì trong cuốn sách này?


3. Đọc và thực hành ghi chép copyworking


Copyworking là hoạt động viết ra các từ, cụm từ, câu hay đoạn văn mà bạn thấy ấn tượng bằng cách viết tay hoặc đánh máy. Việc đọc kết hợp với ghi chép sẽ giúp đảm bảo bạn có một sự kết nối gắn bó với cuốn sách bạn đang đọc một cách sâu sắc hơn.


Việc sao chép lại những gì người khác đã viết giúp phát triển mối liên hệ giữa não bộ, cây bút và tờ giấy của bạn - về cơ bản là sự hình thành từ, câu và ngôn ngữ. Nó giúp bạn tạo thói quen chú ý vào các chi tiết nhỏ và sắc thái của văn bản.

Illustration by Natasha Remarchuk from Ouch!

Bằng cách sao chép từng chữ từng câu, cả dấu phẩy dấu chấm theo nguyên tác, bạn đang đi sâu hơn vào văn bản đó. Bạn dần dần xây dựng câu, đoạn giống như các nhà văn vĩ đại viết. Và khi làm như vậy, bạn học được nhịp độ, cách chọn từ và cấu trúc câu của họ. Bạn học cách họ kết thúc câu và kết đoạn.


Điều này không giới hạn với sách hư cấu, vì những lợi ích tương tự cũng áp dụng cho sách phi hư cấu.