Lập ý tưởng cho đề bài - trò chơi 3 trong 1 dành cho mọi người viết

Lập ý tưởng cho đề bài là cách nhặt nhạnh các từ vựng như thế nào cho hiệu quả để làm đầy kho từ vựng và mang vào bài viết viết. Vậy thì cách xây dựng và các bước lập ý tưởng như thế nào để tạo ra hiệu quả trong quá trình viết? Chia sẻ của cây viết Hòa Lương - một mentor trong chương trình OWD Mentorship sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn trò chơi 3 trong 1 này.


Xác định đối tượng độc giả


Dùng câu hỏi Viết cho ai sẽ lựa chọn thích hợp cho bước đầu tiên này. Bám theo đề bài, chúng ta hướng tới người đọc là những người còn gặp hạn chế trong vốn từ. Có thể kể tới các trường hợp:

  • Vốn từ nghèo nàn.

  • Chưa biết cách học từ vựng hiệu quả.

  • Có vốn từ nhưng chưa dám viết.

Việc xác định đối tượng sẽ giúp khoanh vùng được lượng thông tin cũng như cách triển khai bài viết sao cho phù hợp nhất với họ.


Xác định mục tiêu của người đọc



Tiếp theo bạn có thể áp dụng câu hỏi Viết về cái gì để tìm ra mục tiêu của người đọc. Đó cũng là những nội dung cần làm rõ trong bài viết. Với đề bài cải thiện vốn từ, tôi sẽ cung cấp cái nhìn chung về mục tiêu như sau:

  • Vốn từ là gì: Mặc dù số lượng từ trong Tiếng Việt là hữu hạn, hơn 40 ngàn từ, nhưng lượng từ vựng mà não bộ của mỗi người ghi nhớ còn ít hơn như vậy rất nhiều. Đó là vốn từ của người.

  • Tác dụng của vốn từ: vốn từ phong phú giúp giúp việc giao tiếp qua lời nói hoặc viết bài dễ dàng hơn, hiệu quả hơn.

  • Như thế nào là làm giàu vốn từ: tìm các phương pháp hữu dụng để tăng số lượng mà não ghi nhớ được.

Cung cấp cái nhìn khái quát về vấn đề và mục tiêu giúp người đọc có thể hình dung chúng một cách cụ thể. Từ đó tiếp cận tới các phương pháp thực hiện.


Thoả mãn mục tiêu của người đọc



Thỏa mãn là người đọc là khâu quan trọng nhất. Ở đây, bạn có thể giới thiệu các hành động dựa trên câu hỏi Làm như thế nào để cải thiện lượng từ vựng:

  • Tiếp xúc với từ ngữ: qua các hoạt động nghe – nói – đọc – viết trong giao tiếp trò chuyện hằng ngày (nói trực tiếp và qua tin nhắn), sách báo, từ điển, phim, nhạc, các trang mạng xã hội, website, blog… Có thể nói ngôn ngữ là thứ bạn tiếp xúc hằng ngày.

  • Ghi nhớ từ ngữ: đọc/nghe/nhìn/nói nhiều lần; ghi chép lại những từ/cụm từ/câu gây tượng… Tái sử dụng cũng là cách ghi nhớ hiệu quả.

  • Lĩnh hội: nếu quá trình ghi nhớ có thể diễn ra dễ dàng và tự nhiên hơn thì quá trình lĩnh hội đòi hỏi con người nên chủ động hơn. Chẳng hạn, thay vì nghe thụ động, người ta có thể ghi lại, tra cứu ý nghĩa trong nhiều ngữ cảnh sử dụng khác nhau hoặc liên đới tới các từ đồng nghĩa/ trái nghĩa…

  • Vận dụng: Sử dụng các từ đã thu nhặt được vào lời nói, câu văn, bài viết của bản thân. Quá trình này không chỉ giúp tận dụng những từ đã có, đã học được mà còn có khả năng tạo ra các kết hợp từ mới mẻ, hình thành phong cách cá nhân.


Tổng kết lại các bước giúp hoàn thiện mục tiêu


Bước này sẽ nêu ra một mệnh đề mang tính tổng quát nhất cho toàn bài. Nó là một lần nhấn mạnh cuối cùng vào sự lĩnh hội của người đọc.

Thật khó để chia rõ ranh giới giữa ba cách lập ý tưởng cho một bài viết. Bởi khi bắt tay vào làm, chúng ta vẫn thấy để có được ý tưởng cuối cùng, tác giả Hòa Lương đã chơi trò 3 trong 1.

  • Ý tưởng mục tiêu giúp định hình giá trị bài viết mang tới người đọc. Là đích đến mà người cầm lái phải chỉnh sao cho bánh xe ngôn từ dẫn lối tới nơi.

  • Ý tưởng vấn đề giúp xác định đâu là nút thắt của người đọc mà bài viết cần tháo gỡ.

  • Ý tưởng câu hỏi giúp làm rõ các khía cạnh, cách bước để triển khai trong bài viết. Qua đó, người đọc triệt tiêu được vấn đề và đạt được mục đích.

Lập ý tưởng cho đề bài tưởng chừng là một nhiệm vụ khó nhằn trước khi viết, tuy nhiên nếu người viết biết cách biết nó thành trò chơi 3 trong 1, việc viết sẽ trở nên dễ dàng và thú vị hơn nhiều. Bạn cũng có thể thử áp dụng và rút ra được vài điều trong quá trình viết sau này, biết đâu trong quá trình đó sẽ vỡ lẽ ra nhiều điều và mọi thứ dần sáng tỏ hơn.



63 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả