top of page

Hướng dẫn chi tiết cách xuất bản một quyển sách

Bạn đang mân mê quyển sách yêu thích trên tay và thầm mong một ngày sẽ xuất bản một quyển sách của riêng mình. Tên của bạn được in rõ trên bìa sách. Bạn trở thành tác giả hoặc dịch giả mang lại nhiều giá trị cho người đọc. Bạn có thêm các cơ hội công việc dựa trên đứa con tinh thần đó.

Nếu đang ấp ủ ước mơ về quyển sách của riêng mình như thế, bạn đang ở đúng nơi cần đến. Nếu bạn đang ôm ấp bản thảo tâm huyết trong tay và chưa biết nên xuất bản như thế nào, bài viết này đích thị dành cho bạn.

Những điều cần biết về việc xuất bản sách

Xuất bản, phát hành và kinh doanh một quyển sách là quá trình bao gồm nhiều công đoạn: chuẩn bị bản thảo, giao dịch bản quyền, biên tập, chỉnh sửa, in ấn, thiết kế, xin giấy phép xuất bản, tiếp thị, phân phối… Khối lượng lớn các công việc phía sau một quyển sách này cần sự chung tay góp sức của nhiều người.

Tuy nhiên, trước khi đưa quyển sách của mình đến với công chúng, bạn cần phân biệt được những yếu tố có liên quan trong ngành xuất bản như: nhà xuất bản là ai, họ làm gì, nhà phát hành đóng vai trò gì, công ty sách khác gì với nhà xuất bản và nhà phát hành? …

Nhà xuất bản


Nhà xuất bản là một cơ quan nhà nước, được quản lý chuyên ngành bởi Cục Xuất bản – Bộ thông tin truyền thông.

Chúng ta có thể hình dung nhà xuất bản giống như một cánh cửa an ninh quan trọng mà bản thảo bạn phải bước qua để "đứa con tinh thần" đến được tay độc giả. Vai trò chính của nhà xuất bản là kiểm duyệt kỹ lưỡng nội dung một tác phẩm trước khi cho phép phát hành, đảm bảo không vi phạm các quy định về pháp luật.

Sau khi nội dung được kiểm duyệt đáp ứng đúng và đủ quy định, nhà xuất bản sẽ đề xuất báo cáo với cơ quan chủ quản và Cục xuất bản. Khi được sự đồng ý thì mới được cấp giấy phép xuất bản. Giấy phép được ký bởi Giám đốc hoặc Phó giám đốc được ủy quyền của các NXB, và có thời hạn ghi rõ trên giấy phép, nơi chỉ định in xuất bản phẩm.

Một số nhà xuất bản lớn ở Việt Nam hiện nay có thể kể đến như: NXB Kim Đồng, NXB Chính trị Quốc gia, NXB Hồng Đức, NXB Phụ nữ…

Nhà phát hành

Nguồn: Freepik

Khoản 3, điều 4, Luật Xuất bản Việt Nam 2012 quy định: “Phát hành là việc thông qua một hoặc nhiều hình thức mua, bán, phân phát, tặng, cho, cho thuê, cho mượn, xuất khẩu, nhập khẩu, hội chợ, triển lãm để đưa xuất bản phẩm đến người sử dụng”. Như vậy, nhà phát hành chính là đơn vị được cấp phép mua, bán, kinh doanh các sản phẩm đã được xuất bản trên thị trường.


Có thể bạn không còn lạ lẫm với những nhà phát hành nổi trội trong giới làm sách như AZbooks, Nhã Nam, First News… Họ là những đơn vị tư nhân chịu trách nhiệm chính trong việc mua bản quyền và trực tiếp làm ra các cuốn sách, từ khâu tiếp nhận bản thảo đến khi sách đi ra khỏi nhà in và phân phối rộng rãi trên thị trường.


Lưu ý, sau khi bản thảo của bạn đã được cấp phép xuất bản từ NXB, sách mới được in ra. Sách sau khi in phải được kiểm tra chất lượng và nộp lưu chiểu lên NXB trở lại, sau ít nhất 7 ngày không phát sinh vấn đề gì, nhà phát hành sẽ nhận được giấy phép phát hành, lúc đó, sách của bạn mới được tung ra thị trường.


Khi thị trường và số lượng độc giả ngày càng gia tăng như hiện nay, để cạnh tranh và tồn tại trong ngành xuất bản, các NXB lớn có thể tự tạo kênh phát hành của riêng mình. Ví dụ NXB Trẻ vừa là nơi cấp giấy phép xuất bản, vừa có một hệ thống phát hành và kinh doanh của riêng mình.


Sách sau khi được in, được kiểm tra chất lượng phải nộp lưu chiểu lên Nhà xuất bản đã cấp phép, sau thời hạn ít nhất 7 ngày, sách không có vấn đề gì mới được phát hành. Các nhà xuất bản khi cho phát hành phải có lệnh phát hành.


Công ty sách


Đã có nhà xuất bản (NXB), nhà phát hành (NPH), tại sao còn có công ty làm sách riêng biệt? Sự xuất hiện của các công ty sách chính là cầu nối giữa những tác giả trẻ - chưa có nhiều kinh nghiệm xuất bản - và các NXB, NPH để con đường xuất bản sách được thuận lợi hơn.


Bạn không biết các thủ tục xin giấy phép xuất bản hay lưu hành? Bạn là tấm chiếu mới trong việc xuất bản một quyển sách, không biết bắt đầu từ đâu với quyển sách của mình? Bạn cũng không biết cách để quyển sách đó được bán thành công? Công ty sách sẽ thay bạn làm những công việc đó.

Bên cạnh đó, một đơn vị làm sách chuyên nghiệp cũng sẽ giúp bạn xây dựng thương hiệu cá nhân và thương hiệu sản phẩm một cách tốt nhất.

Tóm lại, nhà xuất bản, nhà phát hành và công ty sách là những cột mốc có mặt trên chặng đường bản thảo từ bàn của tác giả đến tay người đọc. Chúng ta có thể hiểu một cách đơn giản quy trình làm nên một quyển sách như sau:

1. Bản thảo được viết xong, bạn có thể chọn gửi trực tiếp đến NXB để xin giấy phép, hoặc liên hệ nhà phát hành hay công ty xuất bản sách để họ làm thay.


2. NXB kiểm duyệt thông tin cá nhân của bạn và nội dung của bản thảo. Nếu đáp ứng đủ yêu cầu, họ sẽ cấp giấy phép.