• Ngân

Hội chứng “trang giấy trắng”: Hướng dẫn chi tiết các cách tìm ý tưởng

Một trong những nỗi sợ của người viết là phải đối mặt với trang giấy trắng hàng giờ liền nhưng không nảy ra ý tưởng hay ho nào. Ở bài viết dưới đây, mình sẽ hướng dẫn chi tiết các cách tìm ý tưởng từ khâu nghiên cứu, sử dụng công cụ cho đến tận dụng mọi nguồn lực có sẵn. Cũng nhờ vậy, mình không gặp khó khăn khi tìm kiếm chủ đề viết blog và luôn duy trì từ 2 đến 3 bài mới mỗi tuần trong suốt 9 tháng nay.


Nếu muốn tìm ý tưởng, trước tiên phải nghiên cứu


Bạn sẽ không thể đến đích nếu không vạch sẵn lộ trình trước đó. Tương tự, ý tưởng có bật ra và chạm đến người đọc hay không phải dựa vào quá trình nghiên cứu cẩn thận. Vậy bạn cần nghiên cứu những gì? Câu trả lời là insight người đọc.


Insight nói đơn giản là những nhu cầu, mong muốn, nỗi đau, vấn đề của người đọc mà chưa được khai thác nhiều. Nó được ví như phần chìm của tảng băng trôi và có khả năng tác động đến hành vi (bấm thích, chia sẻ, khoe với bạn bè…) cũng như quyết định mua hàng của người dùng.


Một ví dụ dễ hiểu nhất về insight là thương hiệu OMO với khẩu hiệu “Dirt is Good”. Chúng ta thường cấm trẻ em đùa nghịch với đất vì sợ lấm bẩn, mất vệ sinh. Các hãng bột giặt cũng đi theo logic này theo chiều hướng nếu có vết bẩn thì đã có bột giặt XYZ. Nhưng thực chất, cho trẻ em thoải mái vui chơi mà không ngại lấm bẩn mới là điều giúp chúng học hỏi được nhiều thứ quý giá từ cuộc sống.


Đây chính là insight đắt giá và chạm trúng ước muốn từ sâu bên trong của mỗi người mẹ. Vết bẩn không xấu, chúng là một phần tích cực của cuộc sống – góc nhìn đi ngược với logic thông thường nhưng lại vô cùng hợp lý, đã giúp OMO trở thành thương hiệu bột giặt được các chị em phụ nữ tin dùng.

Nguồn ảnh: Omo

Để nghiên cứu insight, trước tiên ta cần vẽ ra chân dung người dùng. Hiển nhiên, đó không phải là kiểu chân dung chung chung mà bạn phải phác thảo một cách cụ thể và chi tiết. Ví dụ:


Người A: Phụ nữ 20 – 25 tuổi, sống ở Hồ Chí Minh, mong muốn giảm 2kg trong một tháng với chế độ ăn keto.


Người B: Những người mong muốn có thân hình thon thả.


Rõ ràng giữa hai người, thông tin từ người A cụ thể hơn, giúp chúng ta dễ dàng tìm ra các ý tưởng thu hút đúng đối tượng mục tiêu. Tuy với người B, bạn sẽ có nhiều thời gian để tìm kiếm ý tưởng trải rộng cho nhiều chủ đề. Nhưng rõ ràng, chất lượng và tính cụ thể luôn tốt hơn số lượng.


Vì vậy, chúng ta cần vẽ ra một chân dung chi tiết về quá trình suy nghĩ, động cơ và đặc điểm tính cách của người đọc/người dùng mục tiêu. Dưới đây là một số yếu tố cơ bản, giúp bạn xác định cách vẽ chân dung:


- Thông tin cá nhân: Độ tuổi, giới tính, nơi ở, tình trạng hôn nhân, học vấn…


- Công việc: Họ đang làm trong ngành nghề nào? Chức danh là gì?


- Mức thu nhập: Họ kiếm được trung bình bao nhiêu mỗi tháng?


- Ngôn ngữ: Họ nói được những thứ tiếng nào?


- Trang web yêu thích: Họ thường dành phần lớn thời gian để online ở đâu? Họ thường online lúc nào? (Hai điều này sẽ cho chúng ta biết nên phân phối nội dung ở kênh nào và đăng vào thời điểm nào)


- Ước mơ, mong muốn: Họ đang mong cầu điều gì? (Tài chính rủng rỉnh, con cái học giỏi hay muốn thăng tiến trong sự nghiệp?)


- Nỗi sợ: Họ đang lo lắng, sợ hãi điều gì? Từ đó trả lời thêm câu hỏi “Bạn có thể giải quyết nỗi sợ ấy như thế nào?”


- Động lực mua hàng: Tại sao họ nên mua sản phẩm hoặc đọc bài viết của bạn? (Vì thấy bạn bè giới thiệu hoặc chia sẻ, vì họ đang tìm kiếm thông tin để đang cần mua hàng ngay, vì sự khan hiếm?)


- Băn khoăn khi mua hàng: Vì sao họ có khả năng không chọn mua sản phẩm hoặc đọc bài của bạn? (Vì giá quá cao so với thu nhập, vì bài viết quá dài mà họ không có thời gian đọc, vì bài không cung cấp đủ thông tin hoặc quảng cáo quá lộ liễu?)


Bạn không cần phải trả lời hết các câu hỏi trên, nhưng chúng sẽ giúp bạn vẽ ra một chân dung người đọc/người dùng toàn diện hơn.

Nguồn: Freepik

Vậy bạn nên tìm câu trả lời chính xác ở đâu? Hãy hỏi nhóm bán hàng hoặc chăm sóc khách hàng của công ty.


Trong công ty, nhóm bán hàng và chăm sóc khách hàng là những người thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, nên họ là người nắm rõ tính cách khách hàng nhất. Bạn hãy hỏi họ những câu sau.


Với nhóm bán hàng:

  • Gần đây bạn có nói chuyện với khách hàng nào không? Người đó đang gặp vấn đề gì cần giải quyết?

  • Bạn nghĩ vì sao khách hàng đồng ý mua sản phẩm/dịch vụ của công ty?

  • Khách hàng thường từ chối vì lý do gì?

  • Bạn nghĩ sản phẩm/dịch vụ nào của đối thủ có thể cạnh tranh với công ty?

  • Bạn thấy có kiểu khách hàng cụ thể nào là phù hợp nhất với sản phẩm/dịch vụ không?

Với nhóm chăm sóc khách hàng:

  • Các câu hỏi phổ biến bạn nhận được khi khách hàng gọi đến là gì?

  • Khách hàng thường phàn nàn hoặc khen ngợi điều gì?

  • Họ cảm nhận sản phẩm/dịch vụ như thế nào?

  • Bạn có thể nêu một vài trường hợp về những khách hàng tốt hoặc trung thành của công ty không? Họ là ai và tại sao bạn thấy họ phù hợp với sản phẩm/dịch vụ của công ty?

Nếu bạn là một blogger, bạn có thể mở cuộc khảo sát và mời người đọc tham gia, sau đó tặng phần quà nhỏ để khích lệ họ. Hoặc bạn tìm kiếm các hội nhóm, fanpage tập trung nhiều đối tượng mục tiêu. Sau đó, bạn dành thời gian vào trang cá nhân để xem họ là ai, làm nghề gì, đang quan tâm, chia sẻ nội dung nào, bấm “thích” những trang nào…


Xem thêm: User Story - Công cụ giúp bạn viết nên câu chuyện "chạm" đến người đọc

Hãy “đào xới” đến tận cùng để vẽ ra một chân dung người dùng cụ thể nhất.

7 công cụ giúp bạn tìm kiếm ý tưởng


Dù hiểu đối tượng mục tiêu bằng cách vẽ ra chân dung cụ thể sẽ giúp ích trong việc hình thành ý tưởng, nhưng bạn chỉ dừng ở mức giả định độ hiệu quả của ý tưởng ấy. Để thêm chắc chắn, bạn sẽ cần đến các công cụ giúp bạn hiểu tần suất các từ khóa cụ thể đang được người dùng tìm kiếm và mức độ cạnh tranh của chúng. Từ tần suất từ khóa, bạn nắm được người dùng đang tìm kiếm điều gì nhiều nhất, từ đó tìm ra chủ đề thích hợp cũng như biết cách phân bổ nội dung khi lên kế hoạch.


Dưới đây là 7 công cụ tìm kiếm từ khóa phổ biến:


Ahrefs Keyword Explorer

Nguồn: Grow & Convert

Ahrefs là một công cụ SEO phổ biến, được sử dụng để đo lường, phân tích SEO và backlinks.

Đây cũng là công cụ lý tưởng để bạn tìm kiếm ý tưởng vì nó giúp bạn xác định số lượng tìm kiếm trung bình hàng tháng của các từ khóa khác nhau, độ khó của mỗi từ khi viết, giá mỗi lần nhấp chuột (CPC) và tỷ lệ nhấp (CTR).


“Site Explorer” của Ahrefs cũng hữu ích vì cung cấp thông tin về các trang web khác cũng như những trang đang xếp hạng hàng đầu, cho phép bạn theo dõi đối thủ cạnh tranh và xem loại nội dung nào của họ đang hoạt động tốt. Từ nội dung ấy, bạn đánh giá xem mình có thể khai thác tốt hơn đối thủ ở chỗ nào. Mình sẽ giải thích chi tiết ở phần "Lấy ý tưởng từ đối thủ cạnh tranh" bên dưới.


Ngoài ra, giao diện của Ahrefs gọn gàng, dễ sử dụng, có độ trải nghiệm người dùng tốt.


SEMrush Keyword Analyzer

Nguồn: Grow & Convert

SEMrush là một công cụ bổ ích cho SEO, quảng cáo PPC (pay-per-click), nội dung, kênh truyền thông xã hội và nghiên cứu đối thủ cạnh tranh nói chung.


SEMrush có một cơ sở dữ liệu khổng lồ, được cập nhật thường xuyên và là một trong những công cụ nghiên cứu từ khóa chính xác. SEMrush cung cấp quyền truy cập vào số lượng tìm kiếm, khả năng cạnh tranh và mức nhuận của các từ khóa cụ thể cho mọi quốc gia.


Moz Keyword Explorer

Nguồn: Grow & Convert

Moz là một nền tảng SEO có công cụ nghiên cứu từ khóa phổ biến được gọi là Keyword Explorer. Bạn có thể tìm thấy các thông tin cụ thể như số lượng tìm kiếm từ khóa hàng tháng, các tính năng của trang hiển thị kết quả tìm kiếm Google và mức độ cạnh tranh của từ khóa.


Đây là công cụ “tất cả trong một” mà bạn có thể sử dụng cho mọi nhu cầu về tìm kiếm ý tưởng.


Keyworddit (Reddit)

Nguồn: Grow & Convert

Reddit được xem là một kênh truyền thông xã hội, bao gồm nhiều diễn đàn khác nhau, được chia theo từng chủ đề cụ thể. Ví dụ các subreddit như r/LifeProTips (tập trung chủ đề về các mẹo hay trong cuộc sống), r/AskReddit (những câu hỏi cần được giải đáp), r/WritingPromts (nơi các cây viết trổ tài sáng tạo với bối cảnh cho sẵn)… Điều đặc biệt là người dùng đều ẩn danh nên các cuộc thảo luận đều “thực” và có thể cung cấp cho bạn cái nhìn sâu sắc về những gì đang thật sự thu hút mọi người.


Bạn sử dụng công cụ nghiên cứu từ khóa Reddit như Keyworddit để tìm các từ khóa được đề cập nhiều nhất trong một subreddit cụ thể hoặc lọc những bài đăng trong subreddit theo mức độ phổ biến và ngày đăng.


Google Search Console

Nguồn: Grow & Convert

Công cụ cung cấp số liệu phân tích về thứ hạng của website bạn trên trang kết quả tìm kiếm Google. Đồng thời, Google Search Console cũng hữu ích khi tìm kiếm ý tưởng vì nó giúp bạn hiểu những nội dung nào đang hoạt động tốt trên trang web của bạn dựa vào tổng số lượt nhấp chuột, số lần hiển thị, CTR và vị trí trung bình của website cho tất cả truy vấn trên trang.


Khi hiểu những nội dung đang hoạt động tốt, bạn sẽ biết mình nên tiếp tục tập trung đào sâu vào dạng chủ đề nào.


AnswerThePublic


Đây là công cụ bạn có thể dùng để khám phá những gì mọi người đang thắc mắc. Bạn nhập 1, 2 từ liên quan đến chủ đề, thương hiệu hoặc sản phẩm để cho ra kết quả chính xác nhất.


Ví dụ, mình gõ từ “empathy” (đồng cảm), trang sẽ trả về các câu hỏi dưới dạng 5W1H (What, Who, Where, When, Which, Why, How). “Đồng cảm có ý nghĩa gì với tôi?”, “Đồng cảm từ đâu?”, “Đồng cảm có thể phát triển như thế nào?”… Đây là các câu mà nhiều người thường hỏi có liên quan đến chủ đề “empathy”.


Nếu bạn nhấp vào một câu hỏi, AnswerThePublic sẽ đưa bạn đến trang kết quả tìm kiếm của Google liên quan đến câu hỏi.

Bạn có thể sử dụng những gợi ý này để bắt đầu tìm kiếm ý tưởng cho nội dung. Ngoài ra, bạn kết hợp với các công cụ nghiên cứu từ khóa khác, xem ý tưởng ấy có khả thi về số lượng tìm kiếm và khả năng cạnh tranh không.


Keyword.io


Một công cụ nghiên cứu từ khóa đa năng (và miễn phí) phổ biến khác là Keyword.io. Bạn nhập từ khóa liên quan đến chủ đề, chọn quốc gia (có cả Việt Nam), sau đó chọn nền tảng muốn tìm ý tưởng (Ví dụ Google, YouTube, Amazon…).


Ví dụ, sau khi bạn nhập từ khóa “đồng cảm”, chọn quốc gia Việt Nam và Google, bạn sẽ nhận được một danh sách các từ khóa dạng dài phù hợp với từ “đồng cảm”. Danh sách này sẽ cung cấp nhiều ý tưởng tiềm năng mà bạn có thể tham khảo và khám phá thêm.